Tập 06 Kỷ luật

Sức Mạnh Của Lời Từ Chối

Mọi lời đồng ý đều có cái giá của nó. Hãy chọn điều xứng đáng với thời gian của mình.

9:58 audio 8 phút đọc

Giai đoạn thử nghiệm: tập podcast này đang mở miễn phí để nghe và đọc. Cổng đăng ký thành viên trả phí sẽ mở trong thời gian tới.

Nghe & tải về

Nghe: The Power of Saying No Audio · MP3 · 9:58 · 9,1 MB
0:009:58
PDF song ngữ (Việt – Anh) Ấn bản đối chiếu từng câu · PDF · 10 trang · 75 KB
Tải PDF
Nội dung tập

Mọi lời đồng ý đều có cái giá của nó. Hãy chọn điều xứng đáng với thời gian của mình.

1.Tôi Không Thể Làm Tất Cả Mọi Thứ

Khi ngày càng trưởng thành, tôi bắt đầu thấu hiểu rằng một trong những kỹ năng quý giá nhất trong cuộc đời là biết mình cần nói lời từ chối với điều gì.

Khi còn trẻ, tôi thường nghĩ rằng có càng nhiều cơ hội thì lúc nào cũng càng tốt.

Tôi muốn thử sức với nhiều thứ, gặp gỡ nhiều kiểu người khác nhau, khám phá những ý tưởng mới và tận dụng mọi cơ hội tìm đến với mình.

Tôi từng tin rằng gật đầu đồng ý nghĩa là cởi mở và giàu hoài bão.

Nhưng rồi cuối cùng, tôi nhận ra một vấn đề.

Thời gian của tôi có hạn.

Năng lượng của tôi có hạn.

Sự tập trung của tôi cũng có hạn.

Mỗi lần tôi nói đồng ý với một việc gì đó, tôi đồng thời đang tiêu dùng những nguồn lực lẽ ra có thể được đầu tư vào một nơi khác.

Tôi không thể ôm đồm tất cả mọi việc mà vẫn kỳ vọng mình sẽ làm tốt tất cả.

Nhận thức này đã thay đổi hoàn toàn cách tôi tiếp cận cuộc sống của mình.

Tôi không còn đo lường sự tiến bộ của bản thân bằng số lượng việc mình có thể làm.

Thay vào đó, tôi chú tâm nhiều hơn đến việc liệu mình có đang dành thời gian cho những điều thực sự quan trọng hay không.

Tôi muốn làm việc hiệu quả, nhưng tôi không muốn trở nên bận rộn một cách vô phương hướng.

Tôi muốn đón nhận những cơ hội, nhưng tôi không muốn bị phân tâm bởi tất cả mọi cơ hội xuất hiện trước mắt.

Có một sự khác biệt rất lớn giữa việc có một lịch trình kín mít và việc có một cuộc sống thực sự ý nghĩa.

2.Cái Giá Ẩn Giấu Đằng Sau Mọi Quyết Định

Trong kinh tế học, có một khái niệm rất quan trọng được gọi là chi phí cơ hội.

Đó là giá trị của phương án tốt nhất mà tôi phải từ bỏ khi đưa ra một sự lựa chọn.

Ví dụ, nếu tôi dành ba tiếng đồng hồ để làm một việc không quan trọng, tôi không chỉ đơn thuần đánh mất ba tiếng đồng hồ đó.

Mà tôi còn đang từ bỏ cơ hội sử dụng ba tiếng ấy cho những việc mang lại giá trị lớn hơn.

Lẽ ra tôi đã có thể học một kỹ năng mới.

Lẽ ra tôi đã có thể rèn luyện thể thao.

Lẽ ra tôi đã có thể dành thời gian bên gia đình.

Lẽ ra tôi đã có thể tập trung xây dựng công việc kinh doanh có ý nghĩa cho tương lai của mình.

Cái giá thực sự của một hoạt động không phải lúc nào cũng nằm ở số tiền tôi bỏ ra.

Đôi khi, cái giá đắt nhất chính là những điều tôi không thể thực hiện vì đã trót dồn thời gian và tâm sức của mình vào một nơi khác.

Tư duy này đặc biệt quan trọng bởi có rất nhiều cơ hội khi nhìn riêng lẻ đều trông vô cùng hấp dẫn.

Một ý tưởng kinh doanh mới nghe có vẻ đầy hứa hẹn.
Một lời mời có vẻ thật khó để chối từ.
Một dự án mới có thể hứa hẹn mang lại thêm thu nhập.

Nhưng tôi cần tự đặt cho mình một câu hỏi sâu sắc hơn.

“Tôi sẽ phải hy sinh điều gì nếu lựa chọn việc này?”

Tôi không muốn đánh giá các cơ hội chỉ dựa trên những gì mình có thể đạt được.

Tôi còn muốn hiểu rõ những gì mình có thể sẽ đánh mất.

Đó mới là cách nhìn nhận toàn diện hơn khi đưa ra quyết định.

3.Trí Tuệ Của Sự Tập Trung Có Chọn Lọc

Một bài học mà tôi vô cùng trân trọng từ Charlie Munger là tầm quan trọng của việc biết rõ mình cần tránh xa điều gì.

Khả năng phán đoán sáng suốt không đơn thuần là tìm kiếm những cơ hội hấp dẫn.

Mà đó còn là khả năng nhận diện những tình huống có thể gây ra những rắc rối không đáng có.

Trong kinh doanh và đầu tư, điều này có nghĩa là tránh xa những quyết định mà tôi không thực sự hiểu rõ, sự phức tạp thái quá, những khoản nợ không cần thiết, hoặc những rủi ro có thể hủy hoại vĩnh viễn vị thế tài chính của mình.

Trong cuộc sống thường ngày, nguyên lý tương tự cũng được áp dụng.

Tôi không cần phải tham gia vào mọi cuộc tranh cãi.

Tôi không cần phải đáp trả mọi ý kiến trái chiều.

Tôi không cần phải chạy theo mọi trào lưu.

Tôi không cần phải chứng tỏ bản thân với tất cả mọi người.

Tôi không cần phải lao vào ganh đua trong mọi cuộc chơi.

Đôi khi, quyết định khôn ngoan nhất chính là bước đi.

Điều này không có nghĩa là tôi trở nên thụ động hay e ngại thử thách.

Mà có nghĩa là tôi cần chắt lọc kỹ lưỡng hơn nơi mình đầu tư các nguồn lực cá nhân.

Tôi muốn dồn nguồn năng lượng tốt nhất của mình vào một vài lĩnh vực cốt lõi thay vì dàn trải bản thân quá mỏng.

Tôi thà rèn giũa sâu sắc một kỹ năng có giá trị cao còn hơn góp nhặt thật nhiều kỹ năng mà chẳng thực sự tinh thông một thứ nào.

Tôi thà gây dựng một doanh nghiệp có nền tảng vững chắc còn hơn chạy theo mọi cơ hội mới nổi có vẻ dễ kiếm lời.

Sự tập trung không phải là làm nhiều việc hơn.

Mà là dành nhiều sự chú tâm hơn cho những gì thực sự xứng đáng.

4.Học Cách Bảo Vệ Sự Tập Trung Của Mình

Ngày nay, sự tập trung đã trở thành một trong những nguồn lực quý giá nhất của tôi.

Lúc nào cũng có thứ gì đó tìm cách chiếm đoạt lấy nó.

Mạng xã hội, tin tức, tin nhắn, trò giải trí, quảng cáo và biển thông tin vô tận đang cạnh tranh gay gắt để giành giật sự chú ý của tôi mỗi ngày.

Nếu không cẩn trọng, tôi có thể tiêu tốn hàng giờ liền chỉ để tiêu thụ thông tin mà không tạo ra được bất kỳ giá trị ý nghĩa nào.

Tôi có thể cảm thấy mình bận rộn vì tâm trí luôn bị lấp đầy.

Nhưng một tâm trí luôn bận bịu không đồng nghĩa với việc tôi đang thực sự tiến về phía trước.

Tôi cần sống có chủ đích hơn với những gì mình cho phép đi vào tâm trí.

Tôi muốn chủ động chọn lọc những gì mình đọc.

Tôi muốn chủ động chọn lọc những gì mình nghe.

Tôi muốn chủ động lựa chọn những con người và môi trường có ảnh hưởng đến tư duy của mình.

Đó không phải là việc trốn tránh thế giới.

Mà là hòa mình vào thế giới nhưng không để mọi thứ xung quanh điều khiển sự chú tâm của mình.

Tôi cũng cần những khoảng lặng cho riêng mình.

Đôi khi, tôi cần cất điện thoại sang một bên, bước ra ngoài đi dạo, tập thể thao, hoặc chỉ đơn giản là ngồi tĩnh lặng và suy ngẫm.

Khi sự tập trung không bị ngắt quãng liên tục, tôi có thể nhìn rõ những ưu tiên của mình hơn.

Tôi có thể phân biệt được đâu là điều cốt lõi và đâu chỉ là những tạp âm ồn ào.

5.Nói Lời Từ Chối Là Một Biểu Hiện Của Lòng Tự Trọng

Đã có một thời tôi từng nghĩ rằng việc từ chối điều gì đó có thể khiến người khác thất vọng.

Tôi muốn trở thành một người hay giúp đỡ.
Tôi muốn được mọi người đón nhận.
Tôi muốn mọi người nhìn nhận mình là một người luôn sẵn lòng có mặt bất cứ lúc nào.

Nhưng rồi tôi dần hiểu ra rằng sống nhiệt thành giúp đỡ không đồng nghĩa với việc lúc nào cũng sẵn sàng cho tất cả mọi thứ.

Nếu tôi gật đầu nhận lấy quá nhiều cam kết, rốt cuộc tôi có thể sẽ thất hứa với chính những điều thực sự quan trọng.

Tôi có thể hứa hẹn nhiều hơn khả năng mình thực hiện được.

Tôi có thể phải hy sinh thời gian dành cho gia đình.

Tôi có thể bỏ bê sức khỏe của chính mình.

Và tôi có thể rơi vào trạng thái bức bối vì đã tự tạo ra một cuộc sống chất chồng quá nhiều nghĩa vụ.

Đó không phải là cuộc sống mà tôi mong muốn.

Tôi muốn mỗi cam kết của mình đều mang trọn vẹn ý nghĩa.

Khi tôi nói đồng ý, tôi muốn dành cho cam kết đó sự tâm huyết thực sự.

Khi tôi hứa điều gì, tôi muốn mình có đủ thời gian và năng lượng để làm trọn lời hứa ấy.

Và khi một việc không phù hợp với những ưu tiên của bản thân, tôi muốn có thể từ chối một cách lịch thiệp và tôn trọng.

Tôi không cần phải giải thích dài dòng cho mọi quyết định của mình.

Một câu trả lời đơn giản và chân thành thường đã là quá đủ.

Từ chối một lời đề nghị không có nghĩa là tôi thiếu tôn trọng người đã ngỏ lời. Điều đó chỉ đơn giản nghĩa là tôi thấu hiểu rõ những ưu tiên trong cuộc đời mình.

6.Lựa Chọn Cuộc Chơi Của Riêng Mình

Tôi nhận ra rằng rất nhiều người dành cả cuộc đời để tham gia vào những cuộc chơi mà họ chưa từng chủ tâm lựa chọn.

Họ chạy theo những định nghĩa về thành công của người khác.

Họ đem thu nhập, tài sản, thành tựu và lối sống của mình ra để so bì.

Họ trở nên tất bật trong việc cố gắng giành chiến thắng ở những cuộc đua vốn dĩ chẳng hề có ý nghĩa với bản thân họ.

Tôi không muốn sống một cuộc đời như thế.

Tôi muốn tự mình định nghĩa thế nào là một cuộc sống thành công đối với bản thân.

Đối với tôi, thành công bao gồm sự độc lập tài chính, công việc giàu ý nghĩa, cơ thể khỏe mạnh, những mối quan hệ bền chặt và sự tự do khám phá thế giới.

Tôi muốn xây dựng một công việc kinh doanh tạo ra giá trị thực chất.

Tôi muốn thiết lập những hệ thống cho phép mình làm chủ thời gian một cách hiệu quả hơn.

Tôi muốn có đủ nguồn lực tài chính để cùng người mình yêu chu du khắp nơi mà không phải bận lòng lo nghĩ về từng khoản chi phí.

Tôi muốn giữ gìn một nền tảng thể lực dẻo dai để tận hưởng trọn vẹn những trải nghiệm ấy.

Và tôi muốn hiện diện trọn vẹn bên gia đình mình thay vì lúc nào cũng chỉ nghĩ đến mục tiêu tiếp theo.

Những mục tiêu này đòi hỏi rất nhiều thời gian và sự chuẩn bị bền bỉ.

Vì vậy, tôi không thể phung phí năng lượng của mình để cố làm hài lòng mọi kỳ vọng xung quanh.

Tôi cần chọn lấy phương hướng của riêng mình và chấp nhận rằng sẽ có những cơ hội phải được bỏ lại phía sau.

7.Thời Gian Chính Là Sinh Mệnh Của Tôi

Khi suy ngẫm về thời gian, tôi nhận ra một chân lý vô cùng giản dị.

Thời gian của tôi không hề tách rời khỏi cuộc đời tôi.

Mỗi một giờ tôi tiêu dùng chính là một giờ của cuộc đời mà tôi sẽ không bao giờ lấy lại được.

Tiền bạc mất đi đôi khi còn có thể kiếm lại.

Một công việc kinh doanh thất bại đôi khi còn có thể gây dựng lại.

Một cơ hội lỡ làng đôi khi vẫn có thể quay trở lại.

Nhưng ngày hôm qua thì vĩnh viễn không bao giờ trở lại.

Điều này không có nghĩa là tôi phải trở nên ám ảnh cực đoan với hiệu suất làm việc.

Nghỉ ngơi, giải trí, du lịch và dành thời gian bên những người thân yêu cũng là những cách sử dụng thời gian vô cùng giá trị.

Điều cốt lõi là đưa ra những lựa chọn ấy một cách tỉnh thức và có chủ đích.

Tôi muốn làm việc hết mình khi công việc thực sự cần thiết.
Tôi muốn nghỉ ngơi khi cơ thể cần sự phục hồi.
Tôi muốn dành thời gian trọn vẹn cho những người tôi yêu thương.
Tôi muốn tiếp tục học hỏi và khám phá thế giới.

Tôi không muốn đi đến cuối một năm bận rộn để rồi chợt nhận ra mình đã dành phần lớn thời gian cho những thứ mà bản thân chưa từng thực sự trân trọng.

Vì thế, tôi sẽ cẩn trọng hơn với mỗi lời đồng ý của mình.

Tôi sẽ tự tại và thoải mái hơn với mỗi lời từ chối của mình.

Tôi sẽ bảo vệ sự tập trung, tôn trọng những ưu tiên của bản thân, và luôn ghi nhớ rằng mọi lựa chọn đều có cái giá của nó.

Tôi không cần phải trải nghiệm tất cả mọi thứ.

Tôi không cần phải sở hữu tất cả mọi thứ.

Tôi không cần phải trở thành tất cả mọi hình mẫu.

Tôi chỉ cần dùng quỹ thời gian hữu hạn của mình để kiến tạo một cuộc đời mà tôi thực sự khao khát được sống.

Bởi chất lượng cuộc sống của tôi không chỉ phụ thuộc vào những điều tôi lựa chọn thực hiện,
mà còn phụ thuộc vào những điều tôi có đủ trí tuệ để buông bỏ lại phía sau.

Dành cho thành viên

Nghe trọn tập podcast với gói thành viên

Bản audio đầy đủ, toàn bộ nội dung tập và PDF song ngữ dành riêng cho thành viên.

  • Nghe mọi tập podcast online và tải MP3
  • Đọc toàn bộ nội dung tập, tiếng Việt và tiếng Anh
  • Tải PDF song ngữ đối chiếu từng câu

Chỉ từ $9/tháng · $89/năm

Bản tin

Nhận tập tiếp theo qua email.

Một email chất lượng mỗi khi có tập podcast mới. Không bao giờ spam.