Tập 05 Tư duy

Nghệ Thuật Đưa Ra Những Quyết Định Sáng Suốt Hơn

Chất lượng cuộc sống của tôi phụ thuộc vào chất lượng những quyết định mà tôi đưa ra.

9:25 audio 8 phút đọc

Giai đoạn thử nghiệm: tập podcast này đang mở miễn phí để nghe và đọc. Cổng đăng ký thành viên trả phí sẽ mở trong thời gian tới.

Nghe & tải về

Nghe: The Art of Making Better Decisions Audio · MP3 · 9:25 · 8,7 MB
0:009:25
PDF song ngữ (Việt – Anh) Ấn bản đối chiếu từng câu · PDF · 10 trang · 73 KB
Tải PDF
Nội dung tập

Chất lượng cuộc sống của tôi phụ thuộc vào chất lượng những quyết định mà tôi đưa ra.

1.Cuộc Đời Tôi Là Kết Quả Từ Những Lựa Chọn Của Chính Mình

Tôi tin rằng cuộc đời mình được định hình bởi những quyết định mà tôi đưa ra mỗi ngày.

Có những quyết định rất nhỏ nhặt. Hôm nay tôi ăn gì, bắt đầu buổi sáng ra sao, hay có dành thời gian rèn luyện thể chất hay không.

Nhưng cũng có những quyết định lớn lao hơn rất nhiều. Tôi đặt niềm tin vào ai, gây dựng công việc kinh doanh gì, đầu tư tiền bạc vào đâu, và đối đãi với những người mình yêu thương như thế nào.

Một quyết định đơn lẻ thoạt nhìn có vẻ chẳng mấy quan trọng. Nhưng khi tôi lặp đi lặp lại cùng một quyết định suốt nhiều năm tháng, hệ quả mà nó tạo ra có thể trở nên vô cùng to lớn.

Đó là lý do vì sao tôi muốn suy xét thấu đáo hơn trước khi hành động.

Tôi không cần phải đưa ra những quyết định hoàn hảo. Không một ai có thể làm được điều đó. Tôi chỉ đơn giản muốn đưa ra những quyết định tốt hơn dựa trên những thông tin mà mình có.

Và mỗi khi phạm sai lầm, tôi muốn rút ra bài học từ đó thay vì lặp lại vết xe đổ.

2.Tôi Phải Thấu Hiểu Cái Giá Của Mọi Sự Lựa Chọn

Một khái niệm quan trọng mà tôi luôn muốn ghi nhớ là chi phí cơ hội.

Mỗi khi lựa chọn một thứ gì đó, tôi đồng thời phải từ bỏ cơ hội lựa chọn một thứ khác.

Khi chi tiền vào những thứ không cần thiết, tôi đánh mất cơ hội sử dụng số tiền đó cho những việc ý nghĩa hơn.

Khi dành ba tiếng đồng hồ lướt điện thoại vô định, tôi đánh mất ba tiếng lẽ ra có thể dùng để học hỏi, tập luyện thể thao hoặc ở bên gia đình.

Ngay cả một lời đồng ý cũng có cái giá của nó.

Nếu tôi gật đầu đồng ý với quá nhiều việc không quan trọng, tôi có thể sẽ chẳng còn thời gian cho những điều thực sự cốt lõi.

Vì vậy, trước khi đưa ra một quyết định quan trọng, tôi muốn tự hỏi chính mình:

Mình đang lựa chọn điều gì?

Mình đang từ bỏ điều gì?

Và lựa chọn này có thực sự xứng đáng với cái giá phải trả hay không?

Tôi tin rằng việc thấu hiểu chi phí cơ hội sẽ giúp tôi bảo vệ tốt hơn thời gian, tiền bạc, năng lượng và sự tập trung của mình.

3.Tôi Cần Nhìn Xa Hơn Những Kết Quả Tức Thời

Tôi không muốn đánh giá một quyết định chỉ dựa trên những gì diễn ra ngay sau đó.

Đôi khi, một quyết định đúng đắn lại mang đến cảm giác không mấy dễ chịu trong ngắn hạn.

Chẳng hạn, việc tập luyện thể thao có thể vất vả ngay hôm nay, nhưng sẽ cải thiện sức khỏe của tôi suốt nhiều năm về sau.
Việc tiết kiệm và đầu tư có thể đòi hỏi sự kiên nhẫn, nhưng sẽ giúp tôi xây dựng sự vững vàng về tài chính theo thời gian.
Một cuộc trò chuyện thẳng thắn có thể gây khó xử lúc đầu, nhưng lại bảo vệ mối quan hệ khỏi những rạn nứt lớn hơn trong tương lai.

Điều này dẫn tôi đến một khái niệm hữu ích khác: tư duy cấp độ hai.

Đó là việc nhìn vượt qua hệ quả đầu tiên và tự hỏi điều gì sẽ tiếp tục diễn ra sau đó.

Nếu tôi đưa ra quyết định này vào hôm nay, điều gì có thể xảy ra vào ngày mai?

Và nếu điều đó xảy ra, chuyện gì sẽ tiếp nối ngay sau đó?

Tôi muốn rèn luyện thói quen nhìn nhận mọi việc trong một bức tranh toàn cảnh rộng lớn hơn.

Một quyết định trông có vẻ hấp dẫn hôm nay lại có thể gây ra rắc rối về sau. Ngược lại, một quyết định khó khăn ở hiện tại có thể mở ra những cơ hội quý giá trong tương lai.

Tôi không muốn đánh đổi tương lai của mình chỉ để lấy sự thoải mái nhất thời.

4.Tôi Muốn Tư Duy Theo Xác Suất

Một điều tôi học được từ việc nghiên cứu các nhà đầu tư vĩ đại là tương lai không bao giờ hoàn toàn chắc chắn.

Warren Buffett và Charlie Munger luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của tư duy lý tính, lòng kiên nhẫn và việc thấu hiểu rủi ro.

Tôi không thể biết chính xác tuyệt đối điều gì sẽ xảy ra trong kinh doanh, đầu tư hay trong cuộc sống.

Nhưng tôi hoàn toàn có thể đánh giá các khả năng có thể xảy đến.

Thay vì hỏi: “Liệu việc này có chắc chắn thành công không?”
Tôi có thể hỏi: “Khả năng thành công của việc này là bao nhiêu, và điều gì sẽ xảy ra nếu tôi sai?”

Đó chính là tư duy theo xác suất.

Nó nhắc nhở tôi rằng một quyết định đúng đắn không phải lúc nào cũng mang lại kết quả tốt, và một quyết định sai lầm đôi khi vẫn tạo ra kết quả may mắn.

Ví dụ, một khoản đầu tư vẫn có thể sinh lời ngay cả khi lập luận ban đầu rất lỏng lẻo. Nhưng điều đó không tự khắc biến nó thành một quyết định khôn ngoan.

Tương tự, một quyết định đã được cân nhắc kỹ lưỡng vẫn có thể dẫn đến thua lỗ vì những biến cố bất ngờ xảy ra.

Tôi muốn đánh giá các quyết định của mình dựa trên chất lượng của quá trình lập luận, chứ không chỉ nhìn vào kết quả cuối cùng.

Tôi cũng muốn giữ cho mình sự khiêm nhường, bởi hiểu biết của bản thân luôn có giới hạn.

5.Tôi Phải Biết Rõ Những Gì Mình Không Biết

Một mô hình tư duy quan trọng khác chính là vòng tròn năng lực.

Nó có nghĩa là phân định rõ những lĩnh vực tôi thực sự tinh thông, những lĩnh vực tôi hiểu tương đối tốt, và những lĩnh vực tôi hoàn toàn không nắm rõ.

Tôi không cần phải trở thành chuyên gia trong mọi lĩnh vực.

Tôi chỉ cần nhận thức rõ ranh giới tri thức của chính mình.

Khi bước chân vào một lĩnh vực kinh doanh mới, tìm hiểu một cơ hội tài chính hay cân nhắc một khoản đầu tư lớn, tôi không được phép đánh đồng sự tự tin với sự am hiểu thực sự.

Một thứ nghe có vẻ hào hứng chưa chắc đã là một cơ hội tốt.

Một người nói năng đầy tự tin vẫn có thể hoàn toàn sai lầm.

Tôi muốn đặt câu hỏi, nghiên cứu dữ kiện thực tế và thẳng thắn thừa nhận khi mình chưa biết đủ sâu.

Chẳng có gì đáng xấu hổ khi nói rằng: “Tôi không biết.”

Thực tế, việc nhận ra những gì mình không biết có thể bảo vệ tôi khỏi những sai lầm đắt giá nhất trong đời.

6.Tôi Muốn Bảo Vệ Bản Thân Khỏi Chính Cảm Xúc Của Mình

Nhiều quyết định sai lầm không bắt nguồn từ sự thiếu hụt trí tuệ.

Chúng bắt nguồn từ những cảm xúc thiếu kiểm soát.

Nỗi sợ hãi có thể khiến tôi bán đi một tài sản quá sớm.

Lòng tham có thể đẩy tôi vào những rủi ro mà mình chưa thực sự hiểu rõ.

Cơn giận có thể khiến tôi thốt ra những lời không bao giờ rút lại được.

Sự đố kỵ có thể khiến tôi chạy theo con đường của người khác thay vì tự xây dựng hành trình của riêng mình.

Khi cảm xúc dâng cao, khả năng suy xét sáng suốt của tôi sẽ suy giảm.

Vì thế, tôi muốn tạo ra một khoảng lặng giữa những gì mình cảm nhận và những gì mình hành động.

Tôi có thể dừng lại một nhịp.
Tôi có thể hít một hơi thật sâu.
Tôi có thể chờ cho đến khi tâm trí mình lắng dịu trở lại.

Tôi không nhất thiết phải phản ứng ngay lập tức trước mọi cảm xúc khởi lên.

Điều này cũng gắn liền với sự thực hành chánh niệm.

Tôi quan sát những suy nghĩ của mình mà không để mọi ý nghĩ điều khiển hành động của bản thân.

Tôi có thể cảm thấy sợ hãi, nhưng không nhất thiết phải ra quyết định dựa trên nỗi sợ đó.
Tôi có thể cảm thấy hào hứng, nhưng không nhất thiết phải hành động vội vàng ngay tức khắc.

Tôi muốn mọi quyết định của mình được đưa ra từ sự tỉnh thức và thấu hiểu, chứ không phải từ những phản ứng cảm xúc nhất thời.

7.Tôi Muốn Ngăn Ngừa Sai Lầm Trước Khi Chúng Xảy Ra

Có một phương pháp tư duy rất hữu ích khác được gọi là tư duy ngược.

Thay vì chỉ hỏi: “Làm thế nào để tôi đạt được thành công?”
Tôi có thể hỏi ngược lại: “Điều gì có thể khiến tôi thất bại?”

Nếu muốn xây dựng một doanh nghiệp thành công, tôi cần suy nghĩ xem những yếu tố nào có thể hủy hoại nó.

Nếu muốn duy trì một sức khỏe dồi dào, tôi cần nhận diện những thói quen xấu có thể tàn phá cơ thể mình.

Nếu muốn có một mối quan hệ bền chặt, tôi cần hiểu rõ những hành vi nào có thể âm thầm làm rạn nứt niềm tin.

Đôi khi, tránh được một sai lầm nghiêm trọng còn giá trị hơn nhiều so với việc tìm ra một lối tắt thông minh.

Tôi không cần phải nắm bắt bằng được mọi cơ hội.

Tôi cần tránh những tổn thất không đáng có và bảo toàn năng lực để tiếp tục cuộc hành trình.

Nguyên lý này đặc biệt quan trọng trong những vấn đề liên quan đến tiền bạc, sức khỏe và các mối quan hệ.

Một chút cẩn trọng ngay hôm nay có thể giúp tôi tránh khỏi vô vàn nuối tiếc vào ngày mai.

8.Tôi Sẽ Nhìn Lại Các Quyết Định Của Mình Và Không Ngừng Học Hỏi

Tôi không kỳ vọng bản thân sẽ trở nên thông thái chỉ sau một đêm.

Trí tuệ được đúc kết từ trải nghiệm, sự chiêm nghiệm và tinh thần sẵn sàng điều chỉnh tư duy của chính mình.

Tôi muốn định kỳ nhìn lại những quyết định quan trọng mà mình đã đưa ra.

Tôi đã biết những gì vào thời điểm đưa ra quyết định đó?

Tôi đã dựa trên những giả định nào?

Phần nào trong lập luận của tôi là chính xác?

Tôi đã bỏ sót những yếu tố nào?

Và tôi có thể rút ra bài học gì từ kết quả nhận được?

Tôi không muốn tự dằn vặt bản thân vì mọi sai lầm. Nhưng tôi cũng không muốn viện cớ để bao biện cho chúng.

Tôi muốn nhận trách nhiệm về mình một cách thẳng thắn mà không quá khắc nghiệt với bản thân.

Mọi trải nghiệm đều có thể trở thành một bài học quý giá nếu tôi sẵn lòng nhìn nhận nó một cách trung thực.

9.Cuộc Sống Mà Tôi Mong Muốn Đòi Hỏi Những Lựa Chọn Sáng Suốt Hơn

Khi nghĩ về tương lai, tôi không chỉ nghĩ đến tiền bạc hay những thành tựu.

Tôi nghĩ về một cơ thể khỏe mạnh, một tâm trí minh mẫn, một công việc kinh doanh có ý nghĩa, và sự tự do tài chính đủ đầy để làm chủ thời gian của riêng mình.

Tôi muốn cùng người mình yêu thương chu du khắp thế giới.
Tôi muốn hiện diện trọn vẹn bên gia đình mình.
Tôi muốn có sự tự do để lựa chọn cách mình sống và trải qua từng ngày.

Nhưng những điều ấy không tự nhiên mà có.

Chúng đòi hỏi hàng ngàn quyết định được đưa ra một cách cẩn trọng và kiên định qua năm tháng.

Tôi không thể kiểm soát mọi kết quả, nhưng tôi có thể nâng cao chất lượng tư duy của chính mình.

Tôi có thể chọn sự kiên nhẫn thay vì bốc đồng.

Tôi có thể chọn sự thấu hiểu thay vì võ đoán.

Tôi có thể chọn giá trị bền vững dài hạn thay vì sự hào nhoáng nhất thời.

Và tôi có thể chọn học hỏi từ mọi trải nghiệm đi qua.

Tôi tự nhắc nhở bản thân rằng một cuộc sống tốt đẹp hơn không phải lúc nào cũng bắt đầu từ một bước ngoặt chấn động.

Đôi khi, nó bắt đầu chỉ bằng một quyết định sáng suốt hơn ngay trong ngày hôm nay.

Tôi không cần phải kiểm soát tương lai.
Tôi chỉ cần đưa ra những lựa chọn tốt hơn ngay ở hiện tại.

Dành cho thành viên

Nghe trọn tập podcast với gói thành viên

Bản audio đầy đủ, toàn bộ nội dung tập và PDF song ngữ dành riêng cho thành viên.

  • Nghe mọi tập podcast online và tải MP3
  • Đọc toàn bộ nội dung tập, tiếng Việt và tiếng Anh
  • Tải PDF song ngữ đối chiếu từng câu

Chỉ từ $9/tháng · $89/năm

Bản tin

Nhận tập tiếp theo qua email.

Một email chất lượng mỗi khi có tập podcast mới. Không bao giờ spam.